Pogarszanie się słuchu z wiekiem ma podłoże wieloczynnikowe. Co ciekawe, jednym z czynników może być…fizjologiczne kostnienie czaszki. Szczelina skalisto-potyliczna (petro-occipital fissure; POF) zlokalizowana na podstawie czaszki to okolica anatomiczna, w której przebiegają istotne struktury słuchowe takie jak przewód słuchowy wewnętrzny, jama bębenkowa, oraz drogi kostne przewodzenia dźwięku. Dodatkowo, w pobliżu przez wodociąg ślimaka przepływa płyn mózgowo-rdzeniowy (CSF). Szczelina skalisto-potyliczna, jak wiele połączeń czaszki, kostnieje z wiekiem. W tym przypadku jednak zrost kostny rzadko jest widoczny u osób poniżej 60. r.ż. i często bywa niepełny. Jakie ma to znaczenie?
· odpływ żylny ucha wewnętrznego przebiega w sąsiedztwie POF i przechodzi przez jego tylne ujście (otwór szyjny), co sugeruje, że zamknięcie POF mogłoby wpływać na ciśnienie żylne oraz zwiększać turbulentny przepływ krwi (Balboni et al. 2008)
· kostnienie wpływa na zmiany właściwości kości skroniowej i całości podstawy czaszki, co rzutuje na mechaniczne drgania ucha wewnętrznego, zmniejsza zdolność kostnego przewodzenia dźwięku a także prowadzi do powstania tętniącego szumu usznego i problemów przedsionkowych.
Zmniejszenie elastyczności kości i drożności struktur przedsionka ślimaka związane są także z występowaniem przewlekłych stanów zapalnych czaszki, zachorowaniem na gruźlicę oraz są zależne od płci (u mężczyzn kostnienie jest znacznie szybsze i wyraźniejsze niż u kobiet). Zmiany te mogą pogarszać słyszenie wysokich częstotliwości u starszych dorosłych, co jest typowe dla wiekowego ubytku słuchu przewodzeniowo‑mieszanego (Balboni et al. 2005, 2008 oraz Siddiqui et al. 2022)
Związek między kostnieniem szczeliny skalisto-potylicznej i zaburzeniem słuchu jest w literaturze na tą chwilę w dużej mierze obserwacją anatomiczną, wymagającą klinicznego potwierdzenia korelacji zmian anatomicznych z funkcją układu przedsionkowo-ślimakowego oraz dróg kostnego przewodzenia dźwięku.
_________________________
Grafika własna na podstawie Gray’s Anatomy (Barnes&Noble Collectible Classics, 2018)
Literatura:
Balboni A. et al.: Assessing age-related ossification of the petro-occipital fissure: laying the foundation for understanding the clinicopathologies of the cranial base. The Anatomical Record Part A: Discoveries in Molecular, Cellular, and Evolutionary Biology. 2005 Jan;282(1):38-48
Balboni A. et al.: Tuberculosis induced changes to the osseous cranial base and its potential effect on hearing. The Anatomical Record (Hoboken). 2008 May;291(5):488-90
Siddiqui H.F. et al.: Prevalence of Petrooccipital Fissure Fusion: Osteological Study with Application to Approaches to the Skull Base and Imaging Interpretation. World Neurosurgery. 2022 Jul;163:e53-e58.
