Badanie opublikowane zaledwie kilka dni temu w Science Translational Medicine zmienia sposób, w jaki patrzymy na powikłania po transplantacji płuc. Dotychczas myślano, że głównym czynnikiem powodujacym odrzucenie przeszczepu jest wysoka aktywność układu immunologicznego. Praca zespołu Hailey M. Shepherd pokazuje jednak nieco inną perspektywę, skupiając się na tym, że po przeszczepie dochodzi do przerwania i dezorganizacji naczyń limfatycznych. Nawet przy braku ostrego odrzutu, tkanka traci więc zdolność do prawidłowego odpływu płynów i mediatorów zapalnych.
Włóknienie powodowane jest więc przez:
○ zaburzony drenaż limfatyczny
○ przewlekłą obecność interleukiny-1 (IL-1) która, co warto zaznaczyć, jest istotna dla pierwszych faz gojenia
○ nadprodukcję hialuronianu (HA).
Hialuronian gromadzi się w opłucnej i zrębie płuca, zwiększa lepkość macierzy pozakomórkowej, sprzyja napływowi komórek zapalnych i aktywuje przebudowę włóknistą. Jego kluczowym źródłem są komórki mezotelialne opłucnej, a nie tylko fibroblasty. Można zatem wnioskować, że uszkodzenie układu limfatycznego jest czynnikiem sprawczym włóknienia, a nie wtórnym, a blokada IL-1 lub poprawa funkcji limfatycznej może hamować rozwój włóknienia, nawet po transplantacji.
Z perspektywy terapeutycznej potwierdza to fakt, że leczenie wspierające limfangiogenezę i drenaż, farmakologiczna modulacja IL-1 oraz ograniczanie syntezy lub odkładania hialuronianu – czyli skupienie się na leczeniu środowiska dla nowej tkanki – ma kluczowe znaczenie dla „przeżycia” narządów.
Warto nadmienić, że interleukina-1 i hialuronian są aktywne nie tylko w przypadku transplantacji, ale też w przewlekłych zapaleniach – występują m.in. w zwłóknieniu płuc, RZS, astmie, POChP, pojawiają się także po urazach, infekcjach, niedotlenieniu i zastoju limfy.
Praca z opłucną, przeponą, powięzią i drenażem limfatycznym może realnie wpływać na biochemię i profilaktykę ograniczenia funkcji tkanek – nie tylko po transplantacji, ale też u wielu naszych gabinetowych pacjentów.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41739903/
Rycina: Atlas Anatomii Sinielnikow (1952)
